Το μοντέλο των αδειών Creative για Commons για τα πνευματικά δικαιώματα

cc

Οι άδειες Creative Commons επιτρέπουν την ελεύθερη χρήση πέρα από τα όρια του fair use και των νόμιμων περιορισμών για τα πνευματικά δικαιώματα.

Στο χρήστη επιτρέπεται η διανομή, η παρουσίαση στο κοινό και η μετατροπή του έργου. Την αρχική ιδέα είχε ο καθηγητής Lawrence Lessig ο οποίος ίδρυσε το Ίδρυμα Creative Commons βασισμένο στις αρχές του λογισμικού ανοιχτού κώδικα.

Βασικός στόχος είναι να μπορεί ο δημιουργός ενός ηλεκτρονικού (ή και άλλου) υλικού να μπορεί να χορηγεί άδεια χρήσης του έργου του με πιο ελεύθερο και ανοιχτό τρόπο.

Πώς λειτουργεί μία άδεια Creative Commons;

– Οι άδειες Creative Commons βασίζονται στο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright στο αγγλοσαξωνικό δίκαιο). Ως εκ τούτου εφαρμόζονται σε όλα τα έργα τα οποία προστατεύονται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Ως τέτοια έργα νοούνται για παράδειγμα τα βιβλία, οι ιστοσελίδες (sites), τα blogs, φωτογραφίες, κινηματογραφικά έργα, βιντεοταινίες, μουσικά έργα και πάσης φύσεως οπτικοακουστικά έργα. Τα προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή προστατεύονται επίσης από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως εξηγείται παρακάτω, αλλά δε συνιστάται η εφαρμογή αδειών Creative Commons σε τέτοιου είδους έργα.Οι άδειες Creative Commons σας δίνουν την ευχέρεια να υποδεικνύετε τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι μπορούν να κάνουν χρήση των εξουσιών σας, που ανακύπτουν από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως την εξουσία εγγραφής και αναπαραγωγής, την εξουσία δημιουργίας παράγωγων έργων ή χρήσης μερών των έργων σας, την εξουσία διανομής και/ή την εξουσία οικονομικής εκμετάλλευσης αυτών. Δε σας δίνουν το δικαίωμα να απαγορεύετε οτιδήποτε υπόκειται στους νόμιμους περιορισμούς του δικαιώματός σας – περιλαμβάνοντας κυρίως τους κατά το Νόμο περί προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας περιορισμούς του περιουσιακού δικαιώματος και το ηθικό δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας – ούτε σας δίνουν το δικαίωμα να ελέγχετε οτιδήποτε δεν αποτελεί αντικείμενο προστασίας του νόμου πνευματικής ιδιοκτησίας όπως γεγονότα και ιδέες.Οι άδειες Creative Commons επισυνάπτονται στο έργο και εξουσιοδοτούν οποιονδήποτε έρχεται σε επαφή με το έργο να το χρησιμοποιήσει σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που ο Φίλιππος έχει ένα αντίγραφο του έργου σας, το οποίο συνοδεύεται από άδεια Creative Commons, τότε ο Φίλιππος έχει τη δυνατότητα να δώσει ένα αντίγραφο στη Στέλλα, η οποία θα είναι εξουσιοδοτημένη να το χρησιμοποιήσει σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Σε αυτή την περίπτωση εσύ θα έχεις δύο ξεχωριστές συμβάσεις εκμετάλλευσης, μία με το Φίλιππο και μία με τη Στέλλα.Κάθε άδεια Creative Commons απαρτίζεται από τρία μέρη το Commons Deed, το εισαγωγικό μέρος, το Legal Code, το νομικό μέρος τα meta-data, το τεχνολογικό μέρος. Δεν απαιτείται έγγραφος τύπος προκειμένου να πάρετε μία άδεια Creative Commons. Απλά επιλέξτε την άδεια που επιθυμείτε από τη σελίδα μας «Publish». Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να κατανοήσετε για τις άδειες Creative Commons είναι το γεγονός ότι δεν είναι αποκλειστικές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μπορείτε να παραχωρήσετε την εξουσία στο κοινό να χρησιμοποιεί το έργο σας σύμφωνα με τους όρους κάποιας άδειας Creative Commons και στη συνέχεια να προβείτε σε μία ξεχωριστή, μη αποκλειστική σύμβαση εκμετάλλευσης με κάποιον με σκοπό π.χ. την οικονομική εκμετάλλευση του έργου.

Πρακτική εφαρμογή:

Πώς εφαρμόζω άδεια Creative Commons στο έργο μου;

-Για έργα που έχετε ανεβάσει στο διαδίκτυο (online έργα), επιλέγετε μία από τις άδειες Creative Commons, η οποία ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες και τις προτιμήσεις σας. Όταν επιλέξετε την άδεια που σας ταιριάζει κι εφόσον σκοπεύετε να την εφαρμόσετε σε online έργο, ακολούθηστε πιστά τις οδηγίες, προκειμένου να συμπεριλάβετε τον αντίστοιχο κώδικα html στη δουλειά σας. Ο κώδικας αυτός θα δημιουργήσει αυτομάτως είτε το κουμπί «SOME RIGHTS RESERVED» και μια δήλωση με την οποία θα δηλώνετε ότι το έργο σας ακολουθείται από μία άδεια Creative Commons είτε το κουμπί «NO RIGHTS RESERVED» εάν κι εφόσον επιλέξετε να παραχωρήσετε το έργο σας ελεύθερο στο κοινό, χωρίς δηλαδή κανέναν περιορισμό. Το κουμπί είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί ως προειδοποίηση προς όσους έρθουν σε επαφή με το έργο σας, ότι το έργο σας είναι υπό την κατά περίπτωση εφαρμοζόμενη άδεια Creative Commons. Ο κώδικας html θα συμπεριλαμβάνει τα απαραίτητα μετα-δεδομένα (metadata), προκειμένου ο εκάστοτε χρήστης να μπορεί να το εντοπίσει μέσω των αντίστοιχων διαδικτυακών εφαρμογών που εντοπίζουν έργα υπό άδειες Creative Commons.

Μπορώ να εφαρμόσω μία άδεια Creative Commons για έργο εκτός διαδικτύου (offline έργο);

-Φυσικά. Για offline έργα θα πρέπει να διευκρινίσετε ποιά άδεια Creative Commons επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε για το δικό σας έργο και στη συνέχεια να σημειώσετε σε αυτό είτε α) μία δήλωση του τύπου « Το έργο αυτό βρίσκεται υπό άδεια Creative Commons (ενσωματώνετε και την περιγραφή της συγκεκριμένης άδειας που χρησιμοποιείτε). Προκειμένου να δείτε αντίγραφο της εν λόγω άδειας μπείτε στο site [βάζετε το ανάλογο URL] είτε β) στέλνετε γράμμα στο Creative Commons 171 2nd Street, Suite 300, San Francisco, California, 94105, USA ή εισάγετε τα κουμπιά που αντιστοιχούν στην εκάστοτε εφαρμοζόμενη άδεια με παρόμοια δήλωση όπως ανωτέρω μαζί με το αντίστοιχο URL. Η μόνη διαφορά στην εφαρμογή άδειας Creative Commons ανάμεσα σε έργα online και offline είναι ότι τα offline έργα δεν περιλαμβάνουν τα μετα-δεδομένα (metadata) και κατά συνέπεια δε μπορούν να αναζητηθούν μέσω των ενεργοποιημένων μηχανών αναζήτησης για έργα υπό άδειες Creative Commons.

Πηγές: Creative Commons , C.C. in Wikipedia, Η Ελληνική Σελίδα για τα C.C.

One Response to Το μοντέλο των αδειών Creative για Commons για τα πνευματικά δικαιώματα

  1. Παράθεμα: Πνευματικά δικαιώματα και Blogs | greeklis.org

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: